TÜRKİYENİN DEV PROJELERİ / 4 – İÇME SUYU TEMİNİ PROJELERİ

Merhaba, Ekim ayı ile birlikte sonbahar ve hatta kış ayının ilk sinyalleri kendini hissettirmeye başladı. Yağan yağmur, elimizde şemsiyeler, sıkışan trafik, güneşsiz günler bizi olumsuzlaştırmak için elbirliği yapmış durumda. Ancak ne olursa olsun olumsuzlukların sizi esir almasına izin vermeyin, enerjiniz bol ve gününüz güzel  olsun….

Bu ay, yağmurlu günlerde pek aklımıza gelmeyen ancak sıcak yaz aylarında barajların su seviyesini bile takip eder hale gelmemize neden olan su sıkıntısı ile ilgili “İçme Suyu Temini Projeleri” kapsamında neler yapıldığına ilişkin bir yazı derledik. Suyun “altın kadar değerlenmeye başlayacağı” uzmanlar tarafından belirtilen bu yeni dönemde, birey olarak bizlerin su tasarrufu konusunda bilinçli davranışlarımızın topluma örnek olması dileğindeyiz….

Bir not;
Birleşmiş Milletler tarafından her yıl “22 Mart Dünya Su Günü” olarak belirlenmiştir. 2008 yılı “Uluslararası Sanitasyon Yılı” olarak tanımlandı. Sanitasyon; kamu sağlığını korumak ve hastalıkları önlemek için gerekli tedbirleri almak anlamına gelmektedir.
Sonuç yapılanları kanıtlar….. OVİDİUS

İSTANBUL’A İÇME SUYU TEMİN PROJELERİ

DSİ’nin 27 şehirde su temin projesi halen devam etmektedir. Biz şimdilik bu projeler içinde İstanbul için orta ve uzun vadeli su temini projeleri hakkında bir derleme yaptık.

İstanbul Yeşilçay Sistemi

İstanbul şehrinin orta vadeli içme suyu ihtiyacını karşılamak maksadıyla geliştirilen Yeşilçay Projesi ile Ömerli’ye 60 km mesafedeki Ağva yöresindeki Göksu ve Çanak derelerinin sularının aktarılması planlanmıştır.

İlk etapta Göksu ve Çanak dereleri üzerinde yapılan Sungurlu ve İsaköy regülatörleri ile yılda yaklaşık 145 milyon metreküp su, İstanbul İçme Suyu Sistemi’ne kazandırılmış bulunmaktadır. İleriki yıllarda her iki dere üzerinde İsaköy ve Sungurlu barajları yapılarak yılda ilave 190 milyon metreküp su alınacak ve şehre ulaştırılacak toplam su miktarı yılda 335 milyon metreküp olacaktır.

Yeşilçay yöresindeki Sungurlu ve İsaköy Regülatörleri ile toplanan sular Avrupa’nın en büyük temiz su pompa istasyonu olan İsaköy’deki pompa istasyonu ve 2 560 m uzunluğundaki terfi hattı ile Emirli’de yapımı tamamlanan arıtma tesisine aktarılmaktadır. Böylece, yaklaşık 1,5 milyon ilave bir nüfusun içme ve kullanma suyu ihtiyacı sağlanmıştır.

Yeşilçay Sistemi’nin toplam yatırım tutarı 271 milyon ABD Doları olarak öngörülmüştür. Yeşilçay Sistemi’nin ilk etabı 2003 yılının Mayıs ayında gerçekleştirilen merasimle hizmete açılmıştır.

İstanbul Melen Sistemi
İstanbul’un uzun vadeli içme suyu ihtiyacı Melen sistemi ile karşılanacaktır. Melen sisteminin 1. aşamasının inşaatına devam edilmekte olup 2010 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.

İstanbul şehrinin orta ve uzun vadeli içme suyu ihtiyacını karşılamak maksadıyla geliştirilmesi gereken diğer büyük proje ve en büyük kaynak Büyük Melen Çayı’dır. Melen Sisteminin İlk aşamasında yılda 268 milyon metreküp, 4. ve nihai aşaması sonunda ise yılda 1 milyar 180 milyon metreküp su verecek olan Büyük Melen Sistemi İstanbul’un 2040 yılına kadar olan su ihtiyacını karşılayacaktır. 33,42 km tünel olmak üzere yaklaşık toplam uzunluğu 189,19 km olan bir iletim hattı ile şehre yılda 268 milyon metreküp ilave su sağlayacak olan Melen Sisteminin I. aşaması ile yaklaşık 2 milyon 750 bin kişilik ek bir nüfusun içme ve kullanma suyu ihtiyacı sağlanmış olacaktır.

İç para ihtiyacı 518 milyon ABD Doları, dış para ihtiyacı 662 milyon ABD Doları olmak üzere toplam tahmini maliyeti 1,18 milyar ABD Dolarıdır.

Melen Sistemi’nin I. aşama çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmış olup kalan işler ise hızla yürütülmektedir. Bu kapsamda Boğaz Geçişi Tüneli açılmaya başlanmıştır. Ayrıca kurak döneme bağlı su azlığı sebebiyle Melen Sistemi’nin biten kısımları Yeşilçay Sistemine bağlanarak Melen suyu İstanbul’a ulaştırılmıştır.
Yeşilçay ile Melen Sistemi’nin I. aşaması bünyesinde 3 m ve 2,5 m çaplarında toplam yaklaşık 235 km boru döşenmekte, Avrupa’nın en büyük temiz su pompa istasyonu yapılmakta, tarihte ilk kez İstanbul Boğazı altından bir tünel geçirilmekte ve yine Türkiye’nin en büyük arıtma tesisi inşa edilmektedir. Yeşilçay Sistemi ile Melen Sistemi’nin I. Aşaması tamamlandığında İstanbul şehrine yılda 415 milyon metreküp ilave su sağlanmış olacaktır.

Ergül İNANÇ

Kaynak: www.dsi.gov.tr

Author: Ergül İNANÇ

Bu yazıyı paylaş